De Waffen-SS en Nederland

Op 25-05-1940, nog voordat het Duitse burgerlijke bestuur in Nederland werd gevestigd, vestigde de Reichsführer-SS Himmler al de SS-autoriteiten in het bezette Nederland. Het Nederlandse grondgebied, in de SS aangeduid als SS-Oberabschnitt Nordwest, werd geleid door de Höhere SS- und Polizei führer Hanns Albin Rauter. Himmler zorgde er met de oprichting van een wervingsburo (Ergänzungsstelle) en een SS- und Polizeigericht voor dat Rauter, die hier de leiding over had, veel macht kreeg.

Daarnaast gaf de Reichsführer-SS zijn organisatie in het nieuwe gebied een militaire ruggegraat door twee Duitse SS-Totenkopf-Standarten (de 4. en 11.Standarte vanaf november 1940 de 4. en de 14.Standarte) in Den Haag en Zandvoort te legeren. In april 1941 werden zij in verband met de geplande aanval op de Sovjetunie vervangen door reserve eenheden van de SS-Polizei-Division.

In januari 1941 verstevigde Himmler zijn positie in Nederland met het instellen van de functie van Befehlshaber der Waffen-SS in den Niederlanden in te voeren. Deze hoge officier was verantwoordelijk voor het verbeteren van de communicatie met andere organisaties over onderwerpen als bewapening, opleiding, enzovoort. De Befehlshaber der Waffen-SS was ondergeschikt aan Rauter waar het de inzet van in Nederland gelegerde Waffen-SS troepen betrof. Op 17-08-1942 telde de Waffen-SS in Nederland volgens een opgave van het SS-Führungshauptamt de volgende eenheden:

- De Befehlshaber der Waffen-SS in den Niederlanden met diens Stab gevestigd te Apeldoorn

- SS-Ersatz-Bataillon "Germania" te Apeldoorn

- SS-Infanterie-Geschütz-Ersatz-Bataillon te Ede

- SS-Panzerjäger-Ersatz-Abteilung te Hilversum

- Ersatz SS-Polizei-Schützen-Regiment 1 te Ede

- Ersatz SS-Polizei-Schützen-Regiment 2 te Den Bosch

- Ersatz SS-Polizei-Schützen-Regiment 3 te Weert

- SS-Polizei-Artillerie-Ersatz-Abteilung te Amersfoort

- SS-Polizei-Nachrichten-Ersatz-Kompanie(en?) te Apeldoorn

- SS-Polizei-Panzerjäger-Ersatz-Kompanie te Vught

- SS-Wachbataillon "Nordwest" te Den Haag (alleen de staf)

De functie van Befehlshaber der Waffen-SS werd in anderhalf jaar vervuld door verschillende personen, waaronder SS-Gruppenführer Kurt Knoblauch, SS-Standartenführer Alfred Karrasch (feb.'42-eind mei'42), SS-Obersturmbannführer Willy Fortenbacher (eind mei'42- juni'42). Vanaf 11-06-1942 nam Karl Maria Demelhuber het stokje over. Alhoewel Rauter ook Demelhuber weinig macht gaf, probeerde de nieuwe Befehlshaber der Waffen-SS toch bepaalde zaken voor zichzelf op te eisen. Rauter hield zijn poot echter stijf. Toen Demelhuber in november 1944 vertrok, kwam er geen plaatsvervanger meer.

Befehlshaber der Waffen-SS Karl Maria Demelhuber
De Waffen-SS eenheden die in Nederland gelegerd waren, werden meerdere malen ingezet in het kader van politionele acties. Tijdens de Februari-staking in 1941 werden enkele SS-Totenkopf-Standarten opgeroepen om de zaak de kop in te drukken. Ook de april-mei Stakingen in 1943 werden door de Duitse bezetter bestreden met de inzet van troepen van de Waffen-SS en de politie.

Bronnen: (zie literatuur voor volledige titels) de Veluwepost, Martin Brink, 24 november 2000, Oud-lid Waffen-SS spreekt in tijdsdocument over slag om Grebbeberg "Ik heb ontzettend veel geluk gehad"; De Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog; Stein, Geschichte der Waffen-SS; In 't Veld, De SS en Nederland; Hausser, Waffen-SS im Einsatz; Couvee, De meidagen van 40; Shirer, The rise and fall; W. Steenbeek, Rotterdam. De Duitse inval in Nederland



  Tekst: EM © 2000 - 2009 vragen en/of opmerkingen: mail
  The symbols on this site serve no political or ideological purpose. The author has no intention to promote any political or ideological ideas.