Gerardus Leonardus Mooyman

Geboortedatum: 23-09-1923
Geboorteplaats: Apeldoorn
Voorlogse woonplaats: Voorburg
Datum lidmaatschap NSB: oktober 1942
Datum lidmaatschap Nederlandsche SS (St. 4): oktober 1942
SS nummer: 2351

Onderscheidingen: IJzeren Kruis der tweede klasse (04-02-1943), IJzeren Kruis der eerste klasse (10-02-1943), Ostmedaille 1941-1942, Verwundeten Abzeichen in Silber, Infanterie Sturmabzeichen, Panzervernichtigungs Abzeichen, Ridderkruis bij het IJzeren Kruis.

Eenheden: SS-Standarte 'Nordwest', SS-Freiwilligen Legion 'Nederland', SS-Freiwilligen Panzer Grenadier Brigade 'Nederland', 4.SS-Freiwilligen Panzer Grenadier Brigade 'Nederland', 23. SS-Freiwilligen Panzer Grenadier Division 'Nederland'.

Rangen: SS-Sturmmann, SS-Unterscharführer.

Datum en plaats van overlijden: 21-06-1987 te Anloo

Ridderkruis
Het was 30 januari 1943 toen de nog maar negentien jaar oude SS-Sturmmann Gerardus Mooyman tot schutter van een pantserafweer kanon (Frans model 7.5 cm Pak 97/38) in de 14.(PAK)/SS-Freiwilligen Legion Nederland (Vrijwilligerslegioen Nederland) werd gemaakt. De talloze Sovjet-Russische aanvallen nabij Mga (vlakbij het Ladoga meer bij Leningrad) hadden de bemanningen van de pantserafweer behoorlijk uitgedund. Mooyman greep de overplaatsing naar het geschut met beide handen aan en toonde zich een bekwaam schutter. Zijn kanon wist onder zwaar vijandelijk vuur enkele Sovjet-Russische tanks uit te schakelen. De volgende nacht ontdekten de Nederlanders dat het Rode Leger een pantserafweer kanon nabij de Nederlandse stellingen probeerde in te graven. Teneinde deze dreigende situatie te beëindigen sloop Mooyman naar het Sovjet geschut en blies het eigenhandig met een springlading op.

De volgende ochtend werden de Nederlanders en nabijgelegen Noren (Freiwilligen Legion 'Norwegen') weer geconfronteerd met talloze Sovjet-Russische aanvallen met tanks en infanterie. Aan het einde van de dag kon Mooymann trots toezien hoe de tweeëntwinstigste overwinningsring op de loop van zijn geschut werd geschilderd. De jonge SS-Sturmmann had op één dag dertien vijandelijke tanks vernietigd.


Toen de mannen werden afgelost werd Mooyman naar voren geroepen en op de hoogte gebracht van de beloning. Hij was voorgedragen voor het Ridderkruis (zeer hoge Duitse onderscheiding, die doorgaans werd uitgereikt voor een bijzonder dappere daad nadat men het IJzeren kruis der tweede en het IJzeren kruis der eerste klasse reeds had behaald). Op 20 februari 1943 zou de prestigieuze onderscheiding aan hem worden uitgereikt.

Mooyman ontvangt zijn onderscheiding uit handen van Friedrich Von Scholz

Op de onderscheiding was weinig af te dingen, Mooyman had een buitengewone prestatie geleverd onder zwaar vijandelijk vuur. Toch kwam het de propaganda diensten van de Duitsers wel erg goed uit. Himmler had al eens gezegd: de eerste Europese vrijwilliger die het Ridderkruis ontvangt moet een Nederlander zijn. Het aantal Nederlandse aanmeldingen was in vergelijking met de rest van Europa het hoogst. Himmler meende daarom de Nederlanders te moeten belonen door hen het eerste Ridderkruis te gunnen. In de Nederlandse collaborerende pers werd 'Der Panzerjäger', zoals Mooymans bijnaam inmiddels luidde, vergeleken met belangrijke historische figuren als Piet Heyn en Michiel de Ruyter. Dit alles om de Nederlandse Waffen-SS een hart onder de riem te steken en er voor te zorgen dat het aantal vrijwilligers verder toenam. De jonge Ridderkruisdrager werd verder gebruikt in een soort propagandatour om de Nederlanders te enthousiasmeren. Alles werd aangewend om de SS cultus in Nederland op te bouwen.

Mooyman wordt door Rauter voorgesteld aan Seyss-Inquart

Na Mooyman zouden nog twee Nederlanders het Ridderkruis ontvangen: Derk Elsko Bruins, en Caspar Sporck.

Na de oorlog werd ook Gerardus Mooyman gearresteerd. Mooyman had gestreden voor de vijand en was lid geweest van de NSB en de SS. Hij werd in voorlopige hechtenis genomen en geïnterneerd in Scheveningen. Zijn verblijf duurde echter niet lang, in 1947 nam hij tijdens een transport naar Delft de benen. Hierna leidde Ritterkreuzträger Mooyman enige tijd een rondzwervend bestaan in diverse steden in Duitsland. Hij slaagde er echter niet om te ontkomen aan een proces. Toen hij zich in augustus 1947 om onduidelijke redenen (mogelijk honger) weer op Nederlandse bodem begaf, werd hij onmiddellijk gesignaleerd en opnieuw in hechtenis genomen. Op 16 oktober 1947 werd Mooyman veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes jaren. Deze straf moest hij uitdienen in het beruchte kamp voor jeugdige delinquenten in Marum (Groningen).

In september 1949 kwam hij alweer vrij. De opinie was veranderd en de straffen werden verminderd (m.u.v. die van de politieke delinquenten). Net als vele anderen profiteerde ook Mooyman hiervan. Hij vestigde zich in Hoogkerk (Groningen) waar hij als zelfstandig huisschilder en behanger door het leven ging. In 1967 betuigde Mooyman in de Revu spijt en verklaarde 'ik heb een denkfout gemaakt'. Op 21 juni 1987 kwam Gerardus Mooyman ten gevolge van een auto ongeluk nabij Anloo om het leven.

Bronnen: (zie literatuur voor volledige titels) Pierik, Van Leningrad tot Berlijn; In 't Veld, de SS en Nederland; Hausser, Waffen-SS im Einsatz; Steiner, Die Freiwilligen; Armando, De SS'ers; Verrips, Mannen die niet deugden De Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog; Krätschmer, Ritterkreuzträger



  Tekst: EM © 2000 - 2009 vragen en/of opmerkingen: mail
  The symbols on this site serve no political or ideological purpose. The author has no intention to promote any political or ideological ideas.