Algemeen   Wachbataillon 'Nordwest'   Oprichting   Structuur & Personeel   Krijgsgeschiedenis

Oprichting Landstorm Nederland

Benamingen:

12-03-1943: Grenadier-Regiment I Landwacht Nederland
16-10-1943: SS-Grenadier-Regiment Landstorm Nederland
01-11-1944: SS-Freiwilligen-Grenadier-Brigade 'Landstorm Nederland'
10-02-1945: 34.SS Freiwilligen-Grenadier-Division 'Landstorm Nederland'

Commandanten:

11-03-1943: SS-Oberfüher Viktor Knapp
01-04-1944: SS-Obersturmbannführer Deurheit
11-05-1943: SS-Standartenführer Martin Kohlroser

De oprichting

Ter verdediging tegen buitenlandse en/of binnenlandse vijanden werd op 12 maart 1943 Landwacht Nederland opgericht. Deze organisatie dient men niet te verwarren met de Nederlandse Landwacht. Landwacht Nederland was een zuiver militaire eenheid die zich met de territoriale verdediging bezig diende te houden, de Nederlandse Landwacht daarentegen was enkel met politionele taken belast. Op 16 oktober 1943 werd de naam Landwacht Nederland gewijzigd in Landstorm Nederland. De eenheid bestond uit Nederlandse manschappen en was gelegerd in de plaatsen Den Bosch, Vught, Roermond en Hoogeveen.

Van links naar rechts: Reichskommissar Seyss-Inquart, Höhere SS und Polizeiführer Rauter en Befehlshaber der Waffen-SS Demelhuber
De belangstelling voor Landstorm Nederland was behoorlijk groot, vooral in 1944 traden veel Nederlanders in dienst van de formatie. Men kreeg had werk, onderdak, ontliep dwangarbeid in het kader van de Arbeitseinsatz en men kreeg voldoende te eten. Daarnaast hoefde men niet te vrezen voor overplaatsing naar het Oostfront want Landstorm Nederland was een territoriale eenheid. Landstorm Nederland was net als het vrijwilligerslegioen een eenheid die onder de krijgstucht van de Waffen-SS en onder de jurisdictie van het SS-und Polizeigericht viel. De mannen droegen het veldgrijze uniform van de Waffen-SS, echter zonder de SS-runen. De oud-Oostfrontstrijders en het Duitse kader in de eenheid bleven de SS-runen wel dragen.

NSB-leider Anton Mussert was zeer content met de oprichting en was bereid al zijn medewerking te verlenen. Met de oprichting van de eenheid konden NSBérs bewapend worden en dat zag hij wel zitten. De reeks van aanslagen die vanaf begin 1943 op collaborateurs werd gepleegd, kon hiermee wellicht worden ingeperkt. Bovendien hoopte hij net als met de oprichting van de Standarte 'Westland' in 1940 en het Vrijwilligerslegioen in 1941 dat de nieuwe formatie de voorloper van een nieuw Nederlands leger zou kunnen zijn. Mussert riep zijn partijgenoten en in het speciaal de mannen van zijn W.A. op om dienst te nemen bij Landstorm Nederland. De SS en met name Rauter hoopten dat de manschappen op termijn overgeplaatst konden worden naar 'Wiking' of naar het III. SS-Panzerkorps. Daarnaast verwachtte hij dat zijn greep op de NSB zou versterken: 'Wir kriegen so die ganzen wehrhaften Nazionalsozialisten der NSB in die Hand der SS'. Rauter behield de Landstorm uiteindelijk 'voor zichzelf'. Bij de gevechtshandelingen in Nederland voerde hij persoonlijk het tactische bevel over de eenheid die behoorde tot de Kampfgruppe Rauter.

Eedaflegging van een contingent Landstorm Nederland, Den Bosch 20 april 1944.
De opleiding van de manschappen, Grenadiere genoemd, begon op 3 mei 1943. Op 30 mei werd het eerste contingent beëdigd op Hitler als Germaans Führer. De eenheid groeide gestaag. In oktober 1943 telde Landstorm Nederland 2400 man, halverwege 1944 was de eenheid 3400 man sterk. Het waren vooral NSB'ers die zich aanmeldden, alhoewel Rauter aanvankelijk blij was met de aanmelding van niet-NSB'ers, kwam hij daar in 1944 op terug. Rauter was bang dat deze mogelijk de wapens tegen de Duitsers op namen wanneer de geallieerden voet op Nederlandse bodem hadden gezet. Hij streefde er dan ook naar om het aantal NSB'ers in de eenheid zo groot mogelijk te krijgen, zij waren in Rauters ogen wel betrouwbaar.

De meeste officieren en ook een flink aantal onderofficieren waren Duitsers. Er werden wel serieuze initiatieven ondernomen om het aantal Nederlanders in deze functies te vergroten. 130 Nederlanders die in 'Wiking' of in het Legioen hadden gevochten, werden als onderofficieren aangesteld bij Landstorm Nederland. De hoogste rang in de formatie die door een Nederlander werd bekleed was compagnie-commandant. Aanvankelijk voerde de eenheid politionele taken uit later werd Landstorm Nederland een fronteenheid, ondanks het gegeven dat de bewapening, de opleiding en het officierscorps volstrekt te kort schoten.

Bronnen: (zie literatuur voor volledige titels) Vincx en Schotanius, De Landstorm; Klietmann, Waffen-SS, eine Dokumentation; In 't Veld, de SS en Nederland.



  Tekst: EM © 2000 - 2009 vragen en/of opmerkingen: mail
  The symbols on this site serve no political or ideological purpose. The author has no intention to promote any political or ideological ideas.