De werving van buitenlanders, de Waffen-SS groeit over zijn eigen idealen heen

Reichsführer-SS Heinrich Himmler droomde al voor de Tweede Wereldoorlog van een enorme SS-organisatie. Aangezien de gewapende SS slechts recht had op de werving van 2% van de Duitse jeugd ontstonden er problemen rond de realisering van Himmlers droom. Het was het hoofd van het SS-Hauptamt, Gottlob Berger die uitkomst bood. Berger wilde over de grenzen recruteren en kreeg daarvoor de benodigde toestemming. Aanvankelijk richtte de werving zich op de Volksduitsers in Polen en Slovenië. In 1940 werd er echter een nieuw Germaans reservoir aangeboord.

Met de verovering van Denemarken, Noorwegen, Nederland, België en Luxemburg verkreeg de Waffen-SS ruimte om verder te groeien. In de bezette Germaanse gebieden had de Waffen-SS geen last van de 'concurrentie' van het Heer, de Luftwaffe en de Kriegsmarine. Alle vrijwilligers uit deze gebieden kwamen namelijk in eerste instantie in aanmerking voor een dienstbetrekking bij de Waffen-SS. De in Duitse ogen niet-Germaanse Franse en Waalse vrijwilligers werden overwegend bij de Wehrmacht geplaatst. Voor de zogenaamde 'Nordische' vrijwilligers uit de eerder genoemde landen had de Waffen-SS een speciale eenheid in gedachten. Voor de vrijwilligers uit de landen die bondgenoot van Duitsland waren (Spanjaarden, Italianen, Hongaren, Roemenen en Kroaten) werden eveneens uitgesloten voor een dienstbetrekking bij de Waffen-SS. Het is overigens de vraag of Franco en Mussolini hun soldaten ooit hadden willen overdragen aan de Waffen-SS. Zij hielden de Waffen-SS op afstand alhoewel dit beeld later in de oorlog drastisch zou veranderen.

Hitler had in 1940 het bevel gegeven voor de oprichting van een Germaanse Division waarin Scandinaviėrs en Westeuropese 'germaanse volkeren', zoals de Nederlanders, Vlamingen, en uiteraard de Duitsers broederlijk naast elkaar zouden moeten strijden. Binnen deze nieuw op te richten Division, die uiteindelijk de naam "Wiking" kreeg, had Himmler speciaal voor de Nederlanders de Standarte (regiment) "Westland" opgericht.

Tot 1943 hielden Himmler en Gottlob Berger hun wervingspolitiek grofweg hetzelfde. Twee factoren brachten hier verandering in. Ten eerste stagneerde het aantal aanmeldingen uit de 'Nordische' landen schrikbarend. Om verder te groeien, moest er dus wel een andere weg worden ingeslagen. Ten tweede leden de Duitse strijdkrachten en vooral ook de Waffen-SS aan het Oostfront zware verliezen (zomer 1943 slag bij Koersk). Om de mankracht van de Waffen-SS divisies enigszins op peil te houden, waren Himmler en Berger gedwongen om concessies te doen. Het nationaal-socialistische keurkorps werd nu ook toegankelijk voor vrijwilligers uit niet-Germaanse landen. Dit betekende overigens niet dat alle onderscheid tussen de vrijwilligers was verdwenen. Het meest in het oog springende onderscheid was wel de naam van de verschillende divisies van de Waffen-SS. Wanneer het een Duitse eenheid betrof dan hanteerde men de schrijfwijze 'SS-Division', ging het om een niet-Duitse, maar wel Germaanse eenheid dan schreef men 'SS-Freiwilligen Division'. De nieuwe eenheden, samengesteld uit niet-Germanen, werden aangeduid als 'Waffen-Divisionen der SS'. Daarnaast mocht de laatste categorie de Sig-runen (de SS tekens op de kraag) niet dragen, deze werden veelal vervangen door een nationaal symbool of niets.

Bosnische Waffen-SS'ers. Let op het islamitische kromzwaard i.p.v. de Sig- runen op de kraag.
De enorme behoefte aan mankracht leidde tot de oprichting van diverse nieuwe divisies. Joegoslavische moslims, Albanese moslims, Indiėrs, Kroaten, Kozakken, Italianen, Fransen, Walen, Hongaren, Letten, Esten, Oekraļners en zelfs Russen werden bij nieuwe eenheden van de Waffen-SS ingedeeld. Nagenoeg allemaal werden zij naar het Oostfront gezonden waar zeer velen in of na de strijd tegen het Rode Leger sneuvelden. Over het algemeen waren de nieuwe niet-Germaanse eenheden van de Waffen-SS slecht getraind, onderbewapend en in de strijd uiterst onbetrouwbaar. De hoge verliezen die deze formaties leden, waren dan ook niet verwonderlijk. Overigens werden niet alle verliezen door het Rode Leger aangebracht. Het kwam wel eens voor dat er tengevolge van onderlinge geschillen in een divisie vuurgevechten uitbraken waarbij slachtoffers vielen. Zo schreef de commandant van SS-Sonderbataillon 'Dirlewanger' op 17 maart 1943 aan zijn superieuren: 'Wil je me geen Letten meer sturen want ze worden neergeschoten door mijn Russische soldaten'. Andere eenheden zoals 'Skanderberg' (Albanees) en 'Kama' (Kroatisch) werden ten gevolge van onderlinge problemen zelfs opgeheven voordat zij naar het front zouden vertrekken.

In mei 1945 telde de Waffen-SS, door de oprichting van alle 'vreemde' eenheden, bijna 1 miljoen manschappen. Van een kwalitatief hoogwaardige strijdmacht was, met uitzondering van de stamdivisies en enkele relatief jonge divisies als bijvoorbeeld "Hitlerjugend" en "Hohenstauffen", al lang geen sprake meer. De Waffen-SS was een multinationaal massaleger geworden.



  Tekst: EM © 2000 - 2009 vragen en/of opmerkingen: mail
  The symbols on this site serve no political or ideological purpose. The author has no intention to promote any political or ideological ideas.